فیلسوفان معاصر: نلسون گودمن (98-1906)
نلسون گودمن یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان آمریکا در قرن بیستم بود. او در دانشگاه هاروارد تحصیل کرد و به مدت سی سال در آنجا استاد بود. نخستین اثر منتشرشدهی گودمن «ساختار نمود» (1951) بود. این کتاب کوششی بود برای بهکارگیری منطق صوری برای «تحلیل پدیدهها». او برخی از هستندهها را «یکّههای بنیادین» توصیف کرد و متعلَّقات تجربهی متعارف را به یک معنا برساخته از آنها میدانست. گودمن به «پدیدارگرایی» تعلقخاطر داشت، یعنی به این دیدگاه که یکّههای بنیادینِ جهان امور حسیاند و نه اشیاء فیزیکی. او به خودش نامگرا نیز اطلاق میکرد و کتاب «ساختار نمود» را در همین قالب نامگرایانه صورتبندی کرد. نامگرایی گودمن را انکار کلاسها و مجموعهها توصیف کردهاند، اما شاید سخنان خود او بیان خلاصهی بهتری برای موضعش باشد: «نامگرا کسی است که هستندهها را، بدون تمایز در محتوا، متمایز از هم تشخیص نمیدهد». بهباور گودمن، کلاسی که اعضایش شهرهای ایالت یوتا باشند با کلاسی که اعضایش جریبزمینهای یوتا باشند یا با کلاس متشکل از هستندهی واحد ایالت یوتا تمایز ندارد. این دیدگاه را «مادهگرایی بسیط» توصیف کردهاند که مبتنی است بر این اصل ناپرورده که هویّاتی که نامعقول به نظر میآیند (در اینجا کلاسها بهمثابهی اموری زائد بر اعضایشان) هویّاتیاند که ما نباید آنها را حفظ کنیم.
گودمن در کتاب «واقعیت، داستان، پیشبینی» معمای نوین استقراء را مطرح کرد. هیوم مشاهده کرده بود که ما بر اساس قاعدهمندی تجربه پیشبینی انجام میدهیم، اما او هیچ بنیاد عقلانیای را در این کار نیافته بود. به بیانی دیگر، همهی قاعدهمندیهای مشاهدهشده نمیتوانند بنیاد پیشبینیها واقع شوند. فرض کنید مفهوم رنگ «سابی»* را اینچنین تعریف کنیم: یک شیء به رنگ «سابی» است، اگروتنهااگر پیش از یک زمان t در آینده بررسی شده باشد و معلوم شده باشد که سبز است یا چنین بررسیای روی آن شیء انجام نشده باشد و آبی باشد. در این صورت گرچه همهی زمردهای تاکنون بررسی شده «سابی» هستند، اما ما تصور نمیکنیم که همهی زمردها سابی باشند.
گودمن یک گردآورندهی آثار هنری نیز بود و این علاقه در نوشتههای فلسفی او انعکاس داشت. او در کتاب «زبان هنر» (1968) مضامینی همچون بازنمایی، بیان هنری و اصالت را از چشماندازی که خود «نظریهی عمومی نمادها» مینامید مورد بحث قرار داد.
* "grue": "green"+"blue"
ترجمه از
Hoderich, Ted (ed), 2005, The Oxford Companion to Philosophy, p. 349-50.
کلمات کلیدی: نلسون گودمن، نامگرایی، دابلیو. وی. کواین، فلسفهی ریاضیات، زیباییشناسی
